Dünya’nın görünmez koruyucusu ozon tabakası için alarm zilleri çalıyor! SCISAT ve Aura uydularının yakın gelecekte devre dışı kalmasıyla bilim insanları stratosferik verilere erişemeyecek. İşte bu teknolojik körlüğün gezegenimize olası etkileri…
20 Yıllık Gözlemciler Emekliye Ayrılıyor
2003’ten beri Dünya’yı günde 15 kez tarayan SCISAT ve 2004’te fırlatılan Aura uyduları, ömürlerinin sonuna yaklaşıyor. Aura 2026’da enerjisini kaybederken, SCISAT’in 2035’e kadar dayanması bekleniyor. Ancak finansman kesintileri ve teknik arızalar bu süreyi kısaltabilir.
Veri Çölüne Doğru: Neler Kaybedeceğiz?
Uyduların sessizleşmesiyle birlikte:
- Klor monoksit ve nitrojen oksit gibi ozon düşmanı gazlar izlenemeyecek
- Montreal Protokolü’nün başarısı kontrol edilemeyecek
- Stratosferik aerosol enjeksiyonu gibi iklim müdahalelerinin etkisi ölçülemeyecek
Maryland Üniversitesi’nden Ross Salawitch, “Hastayı artı teşhis edemeyeceğiz” diyor.
Avustralya Yangınları Sadece Bir Başlangıçtı
2019-2020’deki dev yangınların ozon tabakasını %10 incelttiği bu uydular sayesinde keşfedilmişti. İklim değişikliğiyle artan yangınların etkisi artık takip edilemeyecek. Washington Üniversitesi’nden Lyatt Jaeglé, “Süreci daha yeni anlamaya başlamıştık” diye ekliyor.
İklim Müdahalesi Karanlıkta Kalacak
Güneş ışınlarını stratosferik aerosollerle yansıtma planları olsa da, bu parçacıkların ozona etkisi bilinmiyor. Uzmanlar, volkanik patlamalara benzer tahribat riskine dikkat çekiyor: “Körlemesine ilerlemek zorunda kalacağız.”
Yeni Uydular Yolda Ama Çok Geç Olabilir
Avrupa Uzay Ajansı’nın CAIRT ve NASA’nın STRIVE projeleri 2030’ları bulacak. Bu boşluk döneminde ozon deliğinin genişlemesi veya yeni tehditler fark edilemeyebilir. Salawitch acil çağrı yapıyor: “Zaman daralıyor!”
Gezegenin Koruyucu Kalkanı Tehlike Altında
Bilim dünyası, 40 yıllık ozon mücadelesinde elde edilen kazanımları kaybetmemek için yeni nesil uydulara ihtiyaç duyuyor. Ancak politik irade ve finansman olmadan, Dünya’nın görünmez koruyucusu karanlıkta kalabilir.
Ozon Tabakası İçin Alarm Zilleri Çalıyor yazısı ilk önce BeeTekno yayınlanmıştır.